Gizli Hazineler
Güllüdere, Aşk Vadisi ve Güvercinlik Vadisi'nin ötesinde, ziyaretçilerin çoğunun hiç gitmediği onlarca işaretsiz patika var: peri bacası ormanları, saklı kiliseler ve kaya oluşumları arasından geçen yollar.
Kapadokya'ya gelenlerin çoğu Güllüdere, Aşk Vadisi ya da Güvercinlik Vadisi'nde yürür; bunda haksız da değiller. Ama bu üç vadi, bölgede yürüyebileceğiniz yerlerin yalnızca küçük bir kısmı. Kapadokya'da patikaları işaretlenmemiş, hakkında pek bir şey yazılmamış ve neredeyse hiç yürüyüşçü görmeyen onlarca vadi var.
Az bilinen vadilerin kalabalık parkurlarda bulamayacağınız bir özelliği var: sessizlik. Meskendir Vadisi'nde iki saat boyunca kimseyle karşılaşmadan yürüyebilirsiniz. Gomeda Vadisi'ndeki peri bacaları Aşk Vadisi'ndekiler kadar etkileyicidir, ama orada yalnızsınız. Zemi Vadisi'ndeki saklı kaya kiliselerinin freskleri Göreme Açık Hava Müzesi'ndekilerle boy ölçüşür; üstelik kalabalık da giriş ücreti de yoktur.
Bu vadilerde arazi de daha çeşitlidir: vadileri birbirine bağlayan tüneller, sırttaki seyir noktalarına çıkan dik ve kayalık yokuşlar, dar yarık kanyonlar, tarım teraslarının arasından geçen eski patikalar. Bu rehberde, gördüğünden çok daha fazla ilgiyi hak eden sekiz vadiyi anlatıyoruz.
Göreme ile Çavuşin arasında, kayaya oyulmuş dar tünelleri ve kaya kiliseleri olan, Güllüdere'ye de bağlanan bir vadi.
Göreme yakınında, Bizans freskleri dikkat çekecek kadar iyi korunmuş kaya kiliselerini saklayan kısa bir vadi. Tarih meraklılarının pek bilmediği yerlerden biri.
Ayvalı köyü yakınında, peri bacalarına el değmemiş, tarım teraslarıyla çevrili, işaretli patikası olmayan ücra bir vadi.
Göreme'nin arabayla yaklaşık bir saat güneyinde, yaklaşık 50 kaya kilisesi ve mağara barındıran ücra bir vadi; Bakanlık kilise fresklerini üslup bakımından 10.–12. yüzyıllara tarihlendirir.
Çavuşin yakınında, zorlu arazisi olan dik ve dar bir vadi; sırttan bütün Göreme vadilerini görürsünüz.
Kızılçukur Vadisi'nin, yürüyüşçülerin çoğunun geri döndüğü noktadan sonraki sakin bölümü. Daha koyu kızıl kayalar, daha az insan, dar bir kanyon.
Mustafapaşa yakınında küçük bir vadi; Kapadokya'nın en nadir 11. yüzyıl fresklerinden bazılarını barındıran Pancarlık Kilisesi buradadır.
Göreme'yi Aşk Vadisi'ne bağlayan, beyaz ve krem rengi kaya oluşumlarıyla dolu bir vadi. Aşınmış açık renkli kayalar neredeyse Ay yüzeyini andıran bir manzara oluşturur.
Meskendir Vadisi (4 km, 2–3 saat) Göreme'nin kuzeydoğusunda başlar. En ilginç yanı kayaya oyulmuş tünelleridir: tüfün içinden geçen bu dar geçitler, sırtlara tırmanmadan bir vadiden ötekine geçmenizi sağlar. Bazı tünellerde rahatça yürürsünüz, bazılarında eğilmeniz gerekir; fener şarttır. Yol boyunca duvarlara gizlenmiş, freskleri solmuş kaya kiliseleri görürsünüz. Bir bağlantı sırtı üzerinden Güllüdere'ye geçerek 4–5 saatlik bir tur yapabilirsiniz.
Zemi Vadisi (1,5 km, 1–1,5 saat), Göreme merkezine 15 dakika uzaklıkta dar bir yardır. Kaya kiliselerinde azizleri, melekleri ve geometrik desenleri koyu mavi ve kırmızı tonlarla gösteren, canlılığını korumuş 10. yüzyıl freskleri vardır. Bazı kiliseler vadi tabanından 3–5 metre yukarıdadır ve kayadaki basamak yerlerine tutunarak tırmanmak gerekir; kondisyonu yerinde yetişkinler bunu rahatça yapabilir. Bin yıllık bir freskin karşısında, boş bir kilisede tek başınıza durmak insanı derinden etkiler.
Gomeda Vadisi (3 km, 2–3 saat) Ayvalı köyünün arkasındadır ve Kapadokya'da patika dışında yürümenin en doğal hâlini yaşatır. İşaretli yol yok, tabela yok, giriş ücreti yok, başka yürüyüşçü de yok. Manzarayı yükselen peri bacası kümeleri, tarım terasları ve güvercinlikler belirler. GPS izi şarttır; zemin engebelidir ve gevşek taşlarla kaplıdır. Yolunu kendi bulmaya alışkın, deneyimli yürüyüşçülere uygundur.
Soğanlı Vadisi (5–6 km, 2–3 saat) sağ ve sol olmak üzere iki kola ayrılır ve yaklaşık 50 kaya kilisesi ve mağara barındırır; bunlardan 8'i ziyaret edilebilir. Sağ kolda Göğe Yükseliş sahnesinin canlı renklerle resmedildiği Karabaş Kilisesi ve yılanlarla Son Yargı sahnesinin bulunduğu Yılanlı Kilise vardır. Sol kol daha sakindir ama atmosferi bir o kadar etkileyicidir. Patika çoğunlukla düzdür; giriş ücreti alınıp alınmadığını yerinde öğrenin. Girişte köyün kadınları el yapımı bez bebekler satar.
Balkan Vadisi (3 km, 1,5–2 saat) Çavuşin yakınında, 1,5 km'lik dik bir yokuşla sırta çıkar. Sırttan Uçhisar Kalesi'nden Aşk Vadisi'ne kadar 360 derecelik manzara görülür. Tepeye yakın kısımda ellerinizi de kullanarak hafifçe tırmanmanız gerekir. En iyisi, Kızılçukur Vadisi'ne inen 4–5 saatlik bir turun parçası olarak yürümektir. Sırt açıkta kaldığı için sıcağa yakalanmamak adına erken başlayın.
Kızılçukur'un devamı (gidiş-dönüş 2–3 km, yürüyüşe 1–2 saat ekler), Kızılçukur Vadisi'nin çok yürünen bölümünden sonra koyu kırmızı ve bordo duvarlı, daha derin ve dar bir kanyona girer. Duvarlara oyulmuş küçük mağara odalarını büyük olasılıkla inziva hayatı yaşayan keşişler kullanmıştır. Kanyon çıkmazdır, aynı yoldan dönmeniz gerekir. Güneşin kanyon tabanını aydınlattığı kuşluk vaktinde gidin.
Pancarlık Vadisi (2 km, 1–2 saat) Mustafapaşa yakınındadır. Vadideki Pancarlık Kilisesi'nin renkleri alışılmışın dışındadır: canlı mavi ve altın tonlarında bir Deesis sahnesi ve Bizans'ın geçiş dönemine ait kompozisyonlar. Kilise zaman zaman kilitli olur; anahtarı Mustafapaşa muhtarlığına sorun. Resmî bir ücret yoktur, küçük bir bahşiş memnuniyetle karşılanır.
Beyaz Vadi (3 km, 1,5–2 saat) Göreme ile Aşk Vadisi'nin kuzey girişi arasında uzanır. Açık krem ve beyaz tüf; yuvarlak mantar başlıklara, sivri kulelere ve dalgalı duvarlara dönüşecek şekilde aşınmıştır. Aşk Vadisi'ne doğal biçimde bağlanır ve birlikte Uçhisar'a uzanan 5–6 km'lik bir yürüyüş oluşturur; Kapadokya'daki orta zorluktaki en iyi yürüyüşlerden biridir.
Uzman İpucu
Meskendir'e gitmeden önce bir GPS izi indirin. Patika tabelasız olarak birkaç kez çatallanır. AllTrails ve Wikiloc'ta yerel yürüyüşçülerin yüklediği güvenilir Meskendir rotaları bulunur.
Uyarı
Bölgeyi tanımıyorsanız Gomeda Vadisi'nde yalnız yürümeyin. Vadinin bazı kesimlerinde telefon çekmez ve işaretli patika olmadığı için yanlış bir sapakta kolayca yön kaybedebilirsiniz. Yanınıza birini alın ya da yerel bir rehber tutun.
Uzman İpucu
Beyaz Vadi'de en iyi ışık sabah erken saatlerdedir; alçaktaki güneş beyaz kayaların üzerine uzun gölgeler düşürür. Tek renkli bu manzara, öğle güneşinin tepeden gelen düz ışığında değil, yandan gelen ışıkta en iyi görünür.
| Vadi | Zorluk | Süre | Mesafe | Öne çıkanlar |
|---|---|---|---|---|
| Meskendir | Orta | 2–3 saat | 4 km | Kaya tünelleri, kaya kiliseleri, vadiler arası geçişler |
| Zemi | Kolay-Orta | 1–1,5 saat | 1,5 km | Çok iyi durumda kaya kilisesi freskleri |
| Gomeda | Zor | 2–3 saat | 3 km | El değmemiş peri bacaları, tam sessizlik |
| Soğanlı | Kolay | 2–3 saat | 5–6 km | Onlarca kaya kilisesi, freskler |
| Balkan | Zor | 1,5–2 saat | 3 km | Sırttan panoramik manzara, efor isteyen yürüyüş |
| Kızılçukur'un devamı | Orta | 1–2 saat (ek) | 2–3 km (gidiş-dönüş) | En koyu kızıl kayalar, dar kanyon, sessizlik |
| Pancarlık | Kolay | 1–2 saat | 2 km | Nadir 11. yüzyıl freskleri |
| Beyaz Vadi | Kolay-Orta | 1,5–2 saat | 3 km | Beyaz kaya oluşumları, Aşk Vadisi'ne bağlantı |
Uyarı
Bu vadilerin işletmecisi yoktur, devriye de gezilmez; sorumluluk tamamen size aittir. Seyahat sigortanızın yürüyüş etkinliklerini kapsadığından emin olun. Emin olamadığınız durumlarda Göreme ya da Ürgüp'teki bir otel aracılığıyla yerel bir rehber tutabilirsiniz; ücretler değişir, birkaç teklif karşılaştırın.
Meskendir, Zemi, Beyaz Vadi ve Pancarlık için bir GPS iziniz ve biraz yürüyüş deneyiminiz varsa rehbere gerek yoktur. Gomeda ve Balkan için rehber kesinlikle önerilir. Soğanlı'da belirgin bir patika vardır. Göreme'deki oteller sizi yerel rehberlerle buluşturabilir; ücretler değişir, birkaç teklif karşılaştırın.
Evet, bu en iyi yollardan biridir. Meskendir Güllüdere'ye bağlanır (4–5 saat). Beyaz Vadi Aşk Vadisi'ne açılır (3–4 saat). Kızılçukur'un devamı, Kızılçukur yürüyüşünü uzatıp derinleştirir. Balkan Vadisi de Kızılçukur–Güllüdere turuna eklenebilir.
Meskendir, Zemi, Pancarlık ve Beyaz Vadi, temel yürüyüş deneyimi olan biri için yalnız yürümeye uygundur. Gomeda ve Balkan'da yalnız yürümek önerilmez. Her zaman çevrimdışı harita ve yeterince su taşıyın, rotanızı otelinize bildirin.
Beyaz Vadi'nin açık renkli kaya oluşumları sabah ışığında çok güzel görünür. Kapadokya'daki en koyu renkli kayalar Kızılçukur'un devamındadır. Meskendir'in tünelleri güçlü ışık-gölge kareleri sunar. Gomeda'nın peri bacaları görkemlidir ama ulaşmak daha fazla emek ister.
Zemi Vadisi: yalnızca 1,5 km, Göreme'den 15 dakika ve freskleri çok iyi durumda. Bütün gezi 1–1,5 saat sürer. Mustafapaşa yakınındaki Pancarlık da kolay bir seçenektir. Beyaz Vadi biraz daha uzundur ama yine kolay-orta zorluktadır.
En rahat aylar nisan–mayıs ve eylül–ekimdir: Nevşehir meteoroloji istasyonunda (MGM) bu ayların ortalama en yüksek sıcaklıkları 16,0 ile 24,5 °C arasındadır; temmuzda bu değer 28,5 °C'dir. Yazın yalnızca sabah erken ve öğleden sonra geç saatlerde yürüyün. Kışın manzara etkileyici olabilir, ama bazı patikalar buz tutabilir. Kır çiçeklerinin açtığı ilkbahar, bu vadileri görmek için özellikle güzel bir zamandır.
Kapadokya'da yürüyüş için en iyi vadiler: Güllüdere, Kızılçukur, Aşk, Güvercinlik ve Ihlara. Zorluk, birleşik rotalar, Ihlara'nın resmî ücreti ve saatleri, iklim verilerine göre en uygun aylar.
Kapadokya'da yürüyüş rotaları rehberi: kolay, orta ve zor 12 parkurun mesafesi, süresi, zorluk derecesi, öne çıkan yerleri ve pratik bilgileri.
Kapadokya'da çoğu turistin bilmediği 8 sakin seyir noktası. Her biri için nasıl gidilir, en iyi saat, zorluk derecesi ve fotoğraf önerileri.